Wilt u naar een acupuncturist, osteopaat, chiropractor of homeopaat? Dan vraagt u zich misschien af of uw zorgverzekering de kosten vergoedt. Dat is een belangrijke vraag, want alternatieve behandelingen kunnen behoorlijk in prijs verschillen. Ook de vergoedingen lopen uiteen.
De basisverzekering vergoedt alternatieve geneeswijzen niet. Wilt u toch een vergoeding krijgen voor bijvoorbeeld acupunctuur, osteopathie of natuurgeneeskunde, dan kunt u daarvoor soms een aanvullende zorgverzekering afsluiten. Niet iedere verzekeraar biedt deze dekking aan en ook binnen de aanvullende verzekeringen bestaan grote verschillen.
Bovendien is het niet voldoende dat u een aanvullende verzekering heeft. De behandelaar moet vaak aan specifieke voorwaarden voldoen en er kan een maximumbedrag per behandeling of per kalenderjaar gelden.
Hier leest u welke alternatieve geneeswijzen er zijn, hoe de vergoeding werkt en waar u op moet letten als u zich hiervoor aanvullend wilt verzekeren.
Inhoudsopgave
- Wat zijn alternatieve geneeswijzen?
- Wat vergoedt de basisverzekering voor alternatieve geneeswijzen?
- Welke alternatieve geneeswijzen worden aanvullend vergoed?
- Hoe werkt de vergoeding vanuit een aanvullende verzekering?
- Is een aanvullende zorgverzekering voor alternatieve geneeswijzen verstandig?
- Waar moet u op letten bij een alternatieve behandeling?
- Veelgestelde vragen over de vergoeding van alternatieve geneeswijzen
Wat zijn alternatieve geneeswijzen?
Alternatieve geneeswijzen zijn behandelmethoden die buiten de gebruikelijke reguliere geneeskunde vallen. Ze worden ook wel alternatieve geneeskunde of complementaire zorg genoemd.
Bij reguliere geneeskunde worden behandelingen beoordeeld op basis van wetenschappelijk onderzoek naar onder meer werkzaamheid en veiligheid. Bij alternatieve behandelwijzen verschilt de wetenschappelijke onderbouwing sterk. Voor sommige toepassingen bestaat beperkt onderzoek, terwijl voor andere behandelingen geen overtuigend bewijs is dat ze werken tegen de klachten waarvoor ze worden aangeboden.
Het woord complementair wordt gebruikt wanneer iemand een alternatieve behandeling naast de reguliere zorg gebruikt. Alternatieve zorg kan voor sommige mensen prettig zijn, bijvoorbeeld als aanvullende ondersteuning bij ontspanning of het omgaan met klachten. Dat betekent niet automatisch dat de behandeling een ziekte kan genezen.
Welke soorten alternatieve geneeswijzen zijn er?
Er bestaan veel verschillende alternatieve behandelmethoden. De bekendste zijn:
- Acupunctuur: hierbij worden dunne naalden op bepaalde punten van het lichaam geplaatst.
- Osteopathie: een behandelmethode waarbij de therapeut met de handen het lichaam onderzoekt en behandelt.
- Chiropractie: richt zich vooral op klachten van het bewegingsapparaat, met bijzondere aandacht voor de wervelkolom.
- Homeopathie: een behandelwijze die uitgaat van het gebruik van sterk verdunde stoffen.
- Natuurgeneeskunde: een verzamelnaam voor verschillende behandelmethoden, die bijvoorbeeld gebruikmaken van leefstijladviezen, kruiden of andere natuurlijke middelen.
- Antroposofische geneeskunde: een benadering die reguliere medische zorg combineert met uitgangspunten uit de antroposofie.
- Shiatsu: een Japanse massagetechniek waarbij druk wordt uitgeoefend op bepaalde punten van het lichaam.
- Craniosacraaltherapie: een behandelwijze waarbij de therapeut met zachte aanrakingen werkt.
Ook andere behandelvormen kunnen onder alternatieve geneeswijzen vallen. Of een zorgverzekeraar een bepaalde behandeling vergoedt, hangt af van de voorwaarden van de betreffende aanvullende verzekering.
Let op: een behandelwijze kan door een verzekeraar worden vergoed zonder dat daarmee is aangetoond dat deze werkzaam is voor een bepaalde aandoening. De vergoeding door de zorgverzekering is dus geen bewijs van medische effectiviteit.
Wat vergoedt de basisverzekering voor alternatieve geneeswijzen?
De basisverzekering vergoedt alternatieve geneeswijzen niet. Dat geldt bijvoorbeeld voor een behandeling door een acupuncturist, osteopaat, chiropractor of homeopaat wanneer deze als alternatieve zorg wordt gedeclareerd.
Dit betekent dat u de kosten zelf betaalt, tenzij u een aanvullende verzekering heeft die de betreffende behandeling vergoedt.
Waarom worden alternatieve geneeswijzen niet vergoed?
De overheid bepaalt welke zorg in het basispakket zit. Voor vergoeding vanuit de basisverzekering gelden wettelijke voorwaarden. Alternatieve geneeswijzen vallen als zodanig niet onder de verzekerde zorg uit het basispakket.
Dat een behandeling wordt uitgevoerd door iemand die ook arts is, verandert dit niet automatisch. Het gaat om de aard van de behandeling en de vraag of deze onder de verzekerde zorg valt.
Een arts die een reguliere medische behandeling uitvoert, kan dus met andere vergoedingsregels te maken hebben dan dezelfde arts die een alternatieve behandelwijze toepast.
Wat als een reguliere arts alternatieve zorg adviseert?
Ook als uw huisarts of specialist een alternatieve behandeling adviseert, wordt deze niet automatisch vergoed. Een aanbeveling van een arts betekent namelijk niet dat de behandeling onderdeel is van het basispakket.
Vraag daarom vooraf aan uw zorgverzekeraar of de behandeling onder uw verzekering valt. Als u een aanvullende verzekering heeft, moet u bovendien controleren of de behandelaar en de betreffende therapie aan de voorwaarden voldoen.
Tip: vraag niet alleen of de behandeling wordt vergoed, maar ook onder welke prestatie of behandelvorm de rekening wordt ingediend. De omschrijving op de factuur kan van belang zijn voor de beoordeling van uw declaratie.
Geldt het eigen risico voor alternatieve geneeswijzen?
Nee, het verplichte eigen risico geldt niet voor behandelingen die vanuit een aanvullende zorgverzekering worden vergoed. Dat geldt ook wanneer u de behandeling volledig zelf betaalt.
Omdat alternatieve geneeswijzen niet vanuit de basisverzekering worden vergoed, kunt u de kosten daarvan niet eerst ten laste van het eigen risico brengen.
Dit is anders wanneer u voor dezelfde klachten reguliere zorg gebruikt die wel onder de basisverzekering valt. Voor die zorg kunnen de gebruikelijke regels voor het eigen risico gelden.
Welke alternatieve geneeswijzen worden aanvullend vergoed?
Sommige zorgverzekeraars bieden een aanvullende verzekering met een vergoeding voor alternatieve geneeswijzen. Andere verzekeraars bieden deze dekking niet aan of hebben haar alleen opgenomen in bepaalde, uitgebreidere pakketten.
De voorwaarden verschillen per verzekeraar en per pakket. Daarom is het verstandig om niet alleen naar de naam van een aanvullende verzekering te kijken, maar vooral naar de vergoedingen die erin staan.
Acupunctuur, osteopathie en chiropractie
Voor acupunctuur, osteopathie en chiropractie bestaan aanvullende verzekeringen die een deel van de behandelkosten vergoeden. De hoogte van de vergoeding kan per behandeling verschillen.
Soms krijgt u een vast bedrag per dag vergoed, soms een percentage van de rekening en soms geldt er een maximumbedrag voor het hele kalenderjaar.
Controleer ook of de verzekeraar de betreffende behandelvorm daadwerkelijk erkent. Een verzekering die osteopathie vergoedt, hoeft bijvoorbeeld niet automatisch alle vormen van manuele therapie of lichaamsgerichte behandeling te vergoeden.
Homeopathie en natuurgeneeskunde
Ook homeopathie en natuurgeneeskunde kunnen onder een aanvullende verzekering vallen. Daarbij moet u goed letten op het onderscheid tussen de behandeling zelf en de eventuele vergoeding van alternatieve geneesmiddelen.
Niet iedere verzekeraar vergoedt beide onderdelen. Het kan ook zijn dat de kosten van behandelingen en middelen samen onder één jaarlijks maximumbedrag vallen.
Gebruikt u bijvoorbeeld zowel homeopathische middelen als consulten bij een alternatieve behandelaar? Dan kan het zijn dat de kosten uit dezelfde vergoedingsruimte worden betaald. Daardoor houdt u minder over voor de behandelingen zelf.
Worden alle alternatieve behandelwijzen vergoed?
Nee. Verzekeraars bepalen zelf welke behandelvormen zij opnemen in hun aanvullende verzekeringen. Ook kunnen zij voorwaarden stellen aan de beroepsvereniging waarbij de behandelaar is aangesloten.
Een therapeut kan dus een erkende opleiding hebben gevolgd of bij een beroepsorganisatie aangesloten zijn, terwijl uw verzekeraar de behandeling toch niet vergoedt. Het gaat om de voorwaarden die uw eigen polis stelt.
Tip: zoek de exacte naam van de behandeling op in de vergoedingsvoorwaarden. Ga niet alleen af op de algemene vermelding ‘alternatieve geneeswijzen’. Die omschrijving zegt nog niet welke behandelingen onder de dekking vallen.
Hoe werkt de vergoeding vanuit een aanvullende verzekering?
Bij alternatieve geneeswijzen is het belangrijk om te begrijpen hoe de vergoeding wordt berekend. Een verzekering met een hoog maximumbedrag is niet altijd de voordeligste keuze. Er kunnen namelijk ook beperkingen gelden per behandeling of per dag.
Maximale vergoeding per kalenderjaar
Veel aanvullende verzekeringen hanteren een maximumbedrag per kalenderjaar. Dit is het bedrag dat de verzekeraar gedurende het jaar maximaal vergoedt voor de behandelingen die onder de betreffende dekking vallen.
Stel dat u maximaal € 300 per kalenderjaar vergoed krijgt. Als uw behandelingen samen € 450 kosten, blijft er in dat voorbeeld € 150 voor eigen rekening, ook wanneer alle behandelingen verder aan de voorwaarden voldoen.
Heeft u de maximale vergoeding eenmaal bereikt, dan betaalt u eventuele volgende behandelingen zelf.
Let erop dat een kalenderjaar loopt van 1 januari tot en met 31 december. Niet-gebruikte vergoeding kunt u doorgaans niet meenemen naar het volgende jaar.
Maximale vergoeding per behandeling of per dag
Naast een jaarmaximum kan de verzekeraar een dagmaximum hanteren. Dat betekent dat u per behandeldag niet meer dan een bepaald bedrag vergoed krijgt.
Een voorbeeld: u krijgt 80% van de kosten vergoed, met een maximum van € 40 per dag. Kost een behandeling € 50, dan zou 80% daarvan € 40 zijn. De volledige vergoeding komt in dat geval uit op € 40. Kost de behandeling € 70, dan is 80% € 56, maar door het dagmaximum krijgt u toch maximaal € 40 vergoed.
Het bedrag boven de vergoeding betaalt u zelf. Bovendien kan de vergoeding later in het jaar stoppen als u het jaarlijkse maximum bereikt.
Tip: vraag de behandelaar naar het gebruikelijke tarief per sessie en reken vervolgens uit hoeveel u werkelijk terugkrijgt. Daarmee kunt u beter vergelijken dan wanneer u alleen naar het jaarmaximum kijkt.
Moet de behandelaar aangesloten zijn bij een beroepsvereniging?
Vaak wel. Veel zorgverzekeraars vergoeden alternatieve geneeswijzen alleen wanneer de behandelaar is aangesloten bij een beroepsvereniging die door de verzekeraar wordt erkend.
Soms gelden aanvullende eisen, zoals een bepaalde opleiding, registratie of een geldige AGB-code. De precieze voorwaarden verschillen per verzekeraar en behandelvorm.
Controleer daarom vóór uw eerste afspraak of uw behandelaar aan alle voorwaarden voldoet. Vraag zo nodig aan de zorgverzekeraar of de betreffende beroepsvereniging wordt erkend.
Let er ook op dat de aansluiting van een therapeut bij een beroepsvereniging niet automatisch betekent dat iedere behandeling wordt vergoed. De behandeling zelf moet eveneens onder de dekking vallen.
Worden alternatieve geneesmiddelen ook vergoed?
Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden naast behandelingen ook bepaalde alternatieve geneesmiddelen. Het gaat bijvoorbeeld om bepaalde homeopathische of antroposofische middelen die aan de voorwaarden van de verzekeraar voldoen.
Niet ieder product dat als natuurlijk of homeopathisch wordt verkocht, komt voor vergoeding in aanmerking. Soms moet het middel geregistreerd zijn, in een aangewezen geneesmiddelenbestand zijn opgenomen en via een apotheek worden geleverd. Ook kan een voorschrift nodig zijn.
Producten die u zonder meer bij een winkel, drogist of webwinkel koopt, vallen daarom niet automatisch onder de vergoeding.
Controleer bovendien of geneesmiddelen en alternatieve behandelingen samen één maximumbedrag delen. Dat kan invloed hebben op de vergoeding die u uiteindelijk overhoudt.
Is een aanvullende zorgverzekering voor alternatieve geneeswijzen verstandig?
Een aanvullende verzekering kan nuttig zijn als u regelmatig alternatieve behandelingen ondergaat. Toch is het verstandig om eerst te berekenen of de vergoeding opweegt tegen de extra premie.
Een pakket met een hoge vergoeding kan aantrekkelijk lijken, maar als u slechts enkele behandelingen per jaar gebruikt, kan zelf betalen goedkoper zijn.
Vergelijk de premie met uw verwachte zorgkosten
Stel dat u een aanvullende verzekering afsluit die € 18 per maand extra kost. Dat is € 216 per jaar. De verzekering vergoedt maximaal € 200 aan alternatieve zorg.
Zelfs wanneer u de volledige vergoeding gebruikt, betaalt u voor deze dekking meer aan extra premie dan u terugkrijgt. Alleen voor alternatieve geneeswijzen is dat pakket dan niet voordelig.
Heeft de aanvullende verzekering ook andere vergoedingen die u daadwerkelijk gebruikt, dan kan de totale afweging anders uitvallen.
Maak daarom een berekening op basis van uw eigen situatie. Tel de verwachte kosten van uw behandelingen bij elkaar op, houd rekening met de maximale vergoeding per dag en per jaar en vergelijk het resultaat met de extra premie.
Een verzekering met een hoge vergoeding is niet altijd de beste keuze
Een hoger jaarmaximum is alleen nuttig als u die vergoeding ook kunt benutten. Als de verzekeraar bijvoorbeeld maximaal € 50 per behandeldag vergoedt, heeft u weinig aan een hoog jaarmaximum wanneer uw behandelaar veel meer per sessie rekent en u maar een beperkt aantal behandelingen kunt betalen.
Kijk daarom naar drie zaken tegelijk: de premie, de maximale vergoeding per jaar en het maximum per behandeling of dag.
Controleer ook of de vergoeding geldt voor de therapie die u gebruikt. Een ruime vergoeding voor acupunctuur helpt u niet als u vooral osteopathie nodig heeft en die behandeling niet onder het pakket valt.
Kan ik me aanvullend verzekeren als ik al behandelingen krijg?
Dat hangt af van de voorwaarden van de verzekeraar. Voor de basisverzekering geldt een acceptatieplicht, maar bij aanvullende verzekeringen kan een verzekeraar eigen acceptatieregels hanteren. Ook kan een wachttijd gelden.
Daarnaast kunt u een aanvullende verzekering niet altijd op ieder moment wijzigen of afsluiten. Meestal gebeurt dat rond de jaarlijkse overstapperiode, al kunnen de mogelijkheden per verzekeraar verschillen.
Ga er daarom niet van uit dat u een verzekering kunt afsluiten zodra u weet dat u een alternatieve behandeling nodig heeft en dat de kosten vervolgens direct worden vergoed.
Tip: controleer vóór het afsluiten wanneer de dekking ingaat, of er een wachttijd geldt en of er beperkingen zijn voor behandelingen die u al volgt.
Kunt u alternatieve geneeswijzen beter zelf betalen?
Als u maar af en toe een behandeling nodig heeft, kan zelf betalen voordeliger zijn dan een aanvullende verzekering afsluiten. Dat geldt vooral wanneer de extra premie hoog is in verhouding tot de vergoeding.
Bij regelmatig gebruik kan een aanvullende verzekering juist interessant zijn. Maak de keuze daarom niet alleen op basis van het aantal vergoede behandelingen, maar kijk naar het bedrag dat u aan het einde van het jaar daadwerkelijk zelf betaalt.
Houd er rekening mee dat u bij een aanvullende verzekering ook betaalt voor de zekerheid dat u een deel van de kosten vergoed krijgt. Of die zekerheid de premie waard is, verschilt per persoon.
Waar moet u op letten bij een alternatieve behandeling?
Naast de vergoeding is het belangrijk om kritisch te kijken naar de behandeling zelf. Alternatieve geneeswijzen lopen sterk uiteen in aanpak en wetenschappelijke onderbouwing. Een vergoeding door de zorgverzekeraar betekent niet dat de werkzaamheid voor uw klacht is bewezen.
Vervang reguliere zorg niet zomaar
Gebruikt u alternatieve zorg vanwege aanhoudende klachten? Bespreek dit dan met uw huisarts, zeker wanneer de klachten nieuw zijn, erger worden of niet overgaan.
Stel een noodzakelijke medische beoordeling niet uit omdat u eerst een alternatieve behandeling wilt proberen. Dat geldt ook voor het stoppen met voorgeschreven medicijnen. Doe dat niet zonder overleg met uw arts.
Sommige kruiden en andere middelen kunnen bijwerkingen veroorzaken of een wisselwerking hebben met medicijnen. Vertel uw arts en apotheker daarom welke middelen u gebruikt, ook als u ze zelf koopt.
Controleer de deskundigheid van de behandelaar
Vraag welke opleiding de behandelaar heeft gevolgd en bij welke beroepsvereniging deze is aangesloten. Informeer ook naar de ervaring met uw specifieke klacht en naar de manier waarop de behandeling wordt uitgevoerd.
Wees voorzichtig wanneer iemand genezing garandeert,